Izložba je otvorena u Petak 22. februara, moram priznati da me je čak iznenadio broj ljudi koji se okupio u prostoru galerije ArtGet na otvaranju. Prošetajte se do galerije koja se nalazi na Trgu Republike 5 na prvom spratu, ulaz je kroz knjižaru. Izložba je otvorena do Srede 5. marta.

Ognjen Topalović, Dejan Pavlović, Pavle Jovanović (fotografije na platnu)
Autor koncepta izložbe: Branimir Karanović

REALNOST I FANTASTIKA
Ukoliko pođemo od toga da je fotografija medij koji u osnovi operiše realnim činjenicama i da svoj osnovni govor sprovodi kao transponovanje fizičke realnosti u ravan medijske slike, onda je jasno da se svaki pokušaj nadrastanja ovih njenih osnovnih osobina suočava sa potrebom prevazilaženja brojnih specifičnosti samog medija.

Paradoksalno, to je utoliko teže ukoliko se neko u toj nameri želi upustiti u trku sa slikarstvom ili drugim oblicima umetnosti koji su u polje fantastičnog uplovili daleko lakše i uz pomoć moćnih teorija nadrealizma i umetničkih praksi nedvosmisleno baziranih na artificijelnim principima neograničene slobode (stvaranja, imaginacije, samog mišljenja). Jer, ma koliko to teško bilo prihvatiti, fotografija nije ni predmet, poput apstraktne slike, ali nije ni lažni prozor, konstruisani ram u koji se uglavljuje predstava. Ona je komunikator, ekran, zapravo arhetipski ekran u kome se susreću svetovi gde, opet paradoksalno, već nepostojeće protekle slike stvarnosti intrigiraju svest i memoriju posmatača svojim iluzionizmom.

Zato je svaki pokušaj upotrebe fotografije, sa namerom da se postojeća stvarnost „аpgrejduje“ u svet nadrealnog i fantastičnog, izuzetno težak ali stoga i vredan pažnje.

Tokom svoje kratke istorije svet nadrealizma i svet fotografije sretali su se nekoliko puta u tom direktnom i nedvosmislenom nadzidjivanju stvarnosti i to u trenucima kada su istorijska nužnost i medijska podatnost našli zajedničku rezonancu. Prve primere nadrealne fotografije, osim onih slučajno nastalih, možemo pronaći u trenucima kada je javna moć fotografske slike iznedrila nove principe govora, pa i montažu kao kobinaciju različitih elemenata radi stvaranja određenih političkih i umetničkih poruka. Ne mnogo kasnije gruba i karikaturalna propagandna montaža unapređena je sofisticiranom tehnikom političkog retuša, pa će u daljem toku istorije fotografije osnovni elementi nadrealističke fotografije, (osim onih izuzetno retkih motiva prirodnih lepota za koje će svaki čovek spontano uzviknuti, zbog spektakularnih učinaka na čula, «pa to je fantastično - pa to nije moguće, to je nadrealno»), biti montaža i retuš.

Među-igru, koja će kasnije, kao recimo u slučaju Pavla Jovanovića, proizvesti efekat hiperrealizma sa fotografskim senzibilitetom i oštrinom, uzrokvao je tajni potez slikara hiperrealiste koji se nekako provukao neopaženo ali veoma efektno. Naime, rezultat slikara hiperrealiste je hiperrealistička slika koja veoma mnogo podseća na fotografsku sliku, a često i nastaje kao direktna kopija fotografije. No, shodno svome nastanku u vremenskom procesu, a ne trenutnom tansponovanju sadržaja iz stvarnosti na površinu negativa (fotografije), hiperrealistička slika može sadržati i mnoge elemente i sadržaje koji su ubačeni ali su predstavljeni kao sastavni deo slikanog ambijenta, ili preuzetog predloška. Tako hiperrealista konstruiše realnost slike jednom vrstom montaže elemenata preuzetih iz različitih izvora i predložaka. Na taj način on svoj govor uvodi u polje nadrealnog, pa ta ambivalentnost zapravo i daje tu hipnotičku moć hiperrealističkom otvorenom delu tajanstvenog sadržaja.

Pavle Jovanović čitav proces obrće za 180 stepeni – sada se fotograf ponaša kao hiperrealista/nadrealista koji ubacuje unutar svoga dela pojedine elemente ili scene, nedvosmisleno slikarski intoniranim magritovskim efektima tišine. A kada imate sliku u kojoj dualnost vlada kao mešanje dva specifična umetnička govora, efekti su bliski i jednom i drugom, a u nekom ekstremnijem čitanju približavaju se i onom polju slobodne mašte koju neguje savremeni fantastični strip.

Pitanje montaže, u sklopu težnji ka nadrealnom i fantastičnom u fotografiji, uvek je bilo skopčano sa tehničkom realizacijom ideja i mukotrpnim snimanjem, presnimavanjem, retuširanjem i ponovnim presnimavanjem, gde se u svakoj pojedinačnoj fazi gubila veza sa početnom slikom, bilo u smislu tehničkog, bilo u smislu estetskog kvaliteta, jer je sve bilo podređeno ideji zamene jednog sadržaja drugim. Nije potrebno govoriti da su, i pored svih mana takvog postupka, veristički karakter fotografije i njena masovna reproduktivnost (hilljadu puta ponovljena laž postaje istina) bili garant da manipulacija neće biti otkrivena. Tako umetnički i tehnički napor ovakvog procesa ostaje u senci drugačijeg, pre svega političkog cilja. Srećom, „njegovo veličanstvo Photoshop“ obesmislilo je političke manipulacije i otvorilo prostor da njegove mogućnosti koriste i svi oni koji manipulisanje ne koriste u svrhu prevare, već kao radost stvaranja novih sadržaja, ambijenata i atmosfera.

U tom svetlu, umetnici Ognjen Topalović i Dejan Pavlović, svaki na svoj način, razvijaju upotrebu kompjuterskog nadograđivanja fotografske slike sa posledicama stvaranja novog umetničkog žanra.

Ognjen Topalović se, rekli bismo, bavi kreiranjem nove tipologije čoveka koji je u isto vreme arhetipski mitski junak ili bajkovita junakinja, ali i android – čovek budućnosti. Kompjuterske mogućnosti omogućavaju autoru da stvara novu realnost koja prenosi daleko izoštrenije poruke i sliku čija „apgrejdovana“ perfekcija deluje na sva čula, gde plošna slika dobija efekat objekta.

Dejan Pavlović je autor koji se, poput Topalovića, bavi usavršavanjem ljudskog tela kao scenskog objekta, ali i stvaranjem novih pejzaža u koje smešta svolje scenske likove. Dramatično scensko svetlo u pejzažu daje njegovim radovima utisak hiperrealističke zaleđenosti s jedne strane i bajkovite narativnosti s druge. Sve što je na fotografiji pre obrade bilo obično i jednostavno, autorovom intervencijom postaje fantastično scensko polje spremno za igru.

S. Timotijević, tekst u katalogu

OGNJEN TOPALOVIĆ je rođen 1981. godine u Ćupriji. Diplomirao je fotografiju na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu, u klasi prof. Branimira Karanovića. Izlagao je na brojnim grupnim izložbama. Dobitnik je i brojnih nagrada.. Od 2006. je član Foto kino saveza Srbije. Trenutno živi i radi u Beogradu.

DEJAN PAVLOVIĆ je rođen 1964. u Paraćinu. Učestvovao je na brojnim izložbama u zemlji i inostranstvu (Francuska, Belgija, Austrija, Rumunija, Grcka, Amerika, Skotska, Nemačka, Indija, Luksemburg, Engleska, Turska, Italija, Španija, Hrvatska, Makedonija, Slovenija, Portugalija, …). Dobitnik je oko 50 nagrada za fotografiju, od kojih je veći broj međunarodnih. Bavi se isključivo režiranom i eksperimentalnom fotografijom. Jedan od osnivača Foto Teatar grupe “AOPTKAG”.

PAVLE JOVANOVIĆ je rođen 1948 godine u Novom Sadu. Studirao je na Višoj elektrotehničkoj školi u Subotici. Tokom sedamdesetih godina prošlog veka bavio se crtanjem, a od sredine osamdesetih se bavi fotografijom. Priredio je oko dvadeset samostalnih izložbi i učestvovao na brojnim grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu Za tri decenije samostalne izlagačke delatnosti u inostranstvu dobio je desetine priznanja i nagrada: (Španija, Luksemburg, Belgija, Austrija. Portugalija, Francuska,Turska, Ukrajina). Živi u Novom Sadu i zaposlen je u Centru za vizuelnu kulturu Zlatno oko u Novom Sadu.